բաժանորդագրվելով
այստեղ, դուք կստանաք
այս կայքում կատարվող
բոլոր թարմացումները



Հրապարակումներ
Սերժ Սարգսյանի հարցազրույցը «Նյումեգ» ամսագրին

05.02.2013

- Պարո՛ն Նախագահ, հասկանալի է, որ նախագահական ընտրություններին Ձեզ բազմաթիվ հարցեր են տալիս, բայց, կարծում եմ, ամենապարզ հարցն էլ կա. ինչո՞ւ եք ցանկանում վերընտրվել: Ի՞նչ ծրագրեր ու գաղափարներ կան, որ չեք հասցրել առաջին ժամկետի ժամանակ և ցանկանում եք շարունակել վերընտրվելուց հետո:

- Պաշտոնավարման առաջին ժամկետի ավարտն ու երկրորդ անգամ առաջադրվելու որոշումն ինքնին արվածի ու չարվածի յուրատեսակ հրապարակային հաշվետվություն է, կայացված որոշումների ու կատարած քայլերի հետահայաց գնահատում, Հայաստանի ապագային միտված նոր ծրագրերի, մտորումների ու նպատակների ներկայացում, այդ նպատակներին հասնելու ճանապարհին առկա ռեսուրսների մանրակրկիտ հաշվարկում ու վերահաշվարկում: Նախընտրական քարոզարշավի շրջանն էլ այս հարցերի շուրջ հրապարակային խոսքի ու մտորումների, հետևությունների ու ընդհանրացումների օրեր են: Տարածված կարծիք կա, որ նախագահները պաշտոնավարման իրենց առաջին ժամկետն աշխատում են այնպես, որ վերընտրվեն երկրորդ անգամ, իսկ երկրորդ ժամկետն աշխատում են «պատմության» համար: Թեև չեմ կիսում այս կարծիքը, բայց և պիտի ընդունեմ, որ նման ընդհանրացումն էլ երևի դատարկ տեղից չի ծնվել: Աշխարհը թևակոխել է փոթորկոտ տասնամյակ: Իրողությունները մեզ պարտադրում են գալիք տարիներին շարունակել բարելավել մեր հաստատուն տեղն ու դերը արագ փոփոխվող աշխարհում, ամրապնդել մեր անվտանգությունը` մեր երկիրն առաջնորդելու դեպի ավելի վստահ ու արժանապատիվ, առավել բարեկեցիկ, արդար ու ապահով Հայաստան: Ես տեսնում եմ այդ ճանապարհը` խարսխված համբերատար ու քրտնաջան աշխատանքի, անմնացորդ նվիրումի, մեր հանրային կյանքը թունավորող բացասական երևույթները հետևողականորեն արմատախիլ անելու կամքի վրա: Ես գիտեմ, զգում ու տեսնում եմ այն արդարացի ակնկալիքները, որ մեր ժողովուրդն ունի: Այդ ակնկալիքներն արժանի են կյանքի կոչվելու:

- Եթե այնպես ստացվի, որ երկրորդ փուլ լինի, գոյություն ունեցող թեկնածուներից ո՞ւմ հետ կցանկանայիք հայտնվել երկրորդ փուլում:

- Մենք մշտապես գնացել ու այսօր էլ գնում ենք մեր ճանապարհով` հարգելով ու բարձր գնահատելով քաղաքական բոլոր մրցակիցներին ու ընդդիմախոսներին: Անելու ենք առավելագույնը` ընտրություններում համոզիչ հաղթանակ տանելու և այդ հաղթանակը մեր երկրի առաջընթացին ծառայեցնելու համար: Չպետք է մոռանալ, որ ես ու ինձ հետ նաև ողջ իշխանությունը մեծ պատասխանատվություն է կրում նաև ընտրությունների որակի համար: Հետևաբար, որքան կարևոր է հաղթանակը, նույնքան կարևոր է ընտրությունների անցկացման որակը:

- Ամփոփելով առաջին հինգ տարիները` ի՞նչն էր Ձեզ համար ամենադժվարը` ներքին քաղաքականությո՞ւնը, արտաքի՞նը, տնտեսությո՞ւնը:

- Ամենադժվարն այն է, երբ գիտես, թե ինչ է անհրաժեշտ անել, սակայն տեսնում ես, որ իրականության մեջ բացակայում են կոնկրետ որոշումը կայացնելու համար անհրաժեշտ բոլոր նախապայմանները: Ու անհրաժեշտ որոշումների կայացումը ստիպված հետաձգելով` սկսում ես նախ և առաջ ձևավորել այն պայմանները, որոնք ժամանակի մեջ հնարավոր կդարձնեն առաջին հայացքից շատ պարզ թվացող ու սպասված քայլը: Մի տեսակ արդեն վարժվել ենք, որ պատմականորեն ու աշխարհագրորեն մեր ժողովրդին դեռ վիճակված է անընդհատ ապրել դժվար ու ավելի դժվար ժամանակներ: Այս առումով` անցած հինգ տարիներին ևս մեր երկիրը, ժողովուրդն ու իշխանությունները դժվարությունների ու մարտահրավերների պակաս չունեցան: Այդուհանդերձ, մեզ հաջողվեց վերագտնել հանրային հանդուրժողականությունը, տնտեսությունը դուրս պոկել համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի ճիրաններից ու տեղափոխել զարգացման հուն, կարողացանք սթափ գնահատել տարածաշրջանում պայթած պատերազմական իրավիճակը, երբ օրվա խնդիր էր դարձել երկու հարևանների կողմից ապօրինի շրջափակված լինելու պայմաններում առաջին անհրաժեշտության ապրանքների փոխադրումը Հայաստան, ողբերգական անցյալի դառը դասերը մեր մտքերում` ձեռք մեկնեցինք Թուրքիային ու նաև այդ կերպ մեծացրինք մեր երկրի ներգրավվածությունն ու դերակատարությունը տարածաշրջանում ու նրանից դուրս, ամրապնդեցինք մեր դիրքերը Լեռնային Ղարաբաղի բանակցային գործընթացում, խորացրինք հարաբերությունները մեր բարեկամների հետ, բարձրացրինք մեր երկրի պաշտպանունակությունը, ժողովրդավարությունը մեր երկրում նոր սերմեր գցեց, պետական կառավարման համակարգում գնացինք համարձակ բարեփոխումների ու քայլերի, որոնցից շատերը դեռ իրենց արդյունքները զգալ տալու են ու նոր փոփոխությունների դռներ են բացելու:

- Ընդդիմության հետ հարաբերություններում ի՞նչ տարբերություն եք տեսնում 90-ականների ընդդիմության, 2000-ականների և այժմյան: Ի՞նչ որակական փոփոխություններ կան:

- Գիտե՞ք, պատմահամեմատականությունը խիստ զգուշավորություն է պահանջում: Եթե պատմագիտական ուսումնասիրություններում այն ճշգրիտ գիտական մեթոդ է, որովհետև հիմնվում է համեմատվող տարբեր ժամանակահատվածների հնարավոր բոլոր իրողությունների անաչառ քարտեզագրման վրա, ապա մեր քաղաքական գնահատականներում նման համեմատականությունը օբյեկտիվորեն ոչ միշտ է ստացվում անաչառ: Պատճառն այն է, որ երեկվա վերաբերյալ մեր այսօրվա գնահատականները շատ հաճախ պոկում ենք երեկվա իրողությունների համապատկերից ու դասավորում մեր այսօրվա պատկերացումներին համապատասխան, երբեմն էլ` պարզապես հիմնավորելու համար մեր այսօրվա գնահատականները: Ու նաև հակառակը: Ինչո՞ւ եմ սա ասում: Նման գնահատական, խոսքը, անշուշտ, անաչառ գնահատականի մասին է, ի զորու է տալու միայն ժամանակը: Բացի այդ` երկրի քաղաքական համակարգը մեկն է: Չի կարող լինել առանձին վերցրած ընդդիմության գնահատական: Նույն կերպ չի կարող լինել առանձին վերցրած իշխանության գնահատական: Այդ ամենով հանդերձ` ժամանակը, իհարկե, իր գործն անում է, սրբագրում է ինչպես իշխանությունների ու ընդդիմության, այնպես էլ նրանց հարաբերությունների գործելաոճը: Պետք է մեկընդմիշտ արձանագրել, որ անկախության տարիներին մեր ունեցած բոլոր ձեռքբերումներում որքան մեծ է իշխանությունների, նույնքան էլ կարևոր է եղել ընդդիմության դերակատարությունը, մինչդեռ բացթողումների ողջ պատասխանատվությունը բացառապես իշխանություններինն է: Սա աքսիոմատիկ ճշմարտություն է, որովհետև որոշումներ կայացնելու իրավունքը պատկանում է հենց իշխանությանը:

- Պարո՛ն Նախագահ, Հայաստանին ի՞նչ տիպի խորհրդարան է պետք:

- Ճիշտ այնպիսին, ինչպիսին պետք է լինեն իշխանության բոլոր ճյուղերը` արդյունավետ, փոխադարձաբար զսպող ու հակակշռող: Այդպիսին կարող է լինել այն խորհրդարանը, որտեղ հասարակության քաղաքական տրամադրությունները ներկայացված են իրենց ողջ բազմազանությամբ, իսկ քննարկումների հիմքում դրվում է քաղաքական կոմպրոմիսի գնալու նախատրամադրվածությունը, այլ ոչ թե ընդդիմախոսներին ամեն գնով սեփական կարծիքի անսխալականության մեջ համոզելու ի սկզբանե անպտուղ գործելաոճը: Գործող խորհրդարանն այսօր արտահայտում է հասարակության քաղաքական տրամադրությունները, ինչի վկայությունը խորհրդարանական բուռն քննարկումներն են, որոնց ես հաճախ հետևում եմ:

- Դուք ամենամեծ կուսակցության առաջնորդն ենք: Պարո՛ն Նախագահ, շատ է խոսվում, որ 21-րդ դարում մարդկանց, հատկապես երիտասարդությանը, հոգեհարազատ են քաղաքացիական շարժումները: Ինչո՞ւ պետք է նոր սերունդը հարի կամ անդամակցի որևէ կուսակցության: Երիտասարդին կուսակցությունը ինչի՞ն է պետք:

- Համաձայն եմ, որ կայացվող որոշումների վրա ազդեցության մեխանիզմները մեր օրերում դինամիկ փոփոխության են ենթարկվում: Ու դա այդպես է ոչ միայն Հայաստանում: Ազդեցության ավանդական խողովակներին գումարվում են նորերը, այդ թվում` քաղաքացիական շարժումները, հասարակական կազմակերպությունները և այլն: Բայց արդյո՞ք դա նշանակում է, որ եթե մեջտեղ է գալիս ինքնակազմակերպման ու ինքնադրսևորման մեկ նոր գործիք, ապա երկրորդն ու երրորդն ինքնաբերաբար դառնում են ավելորդ, կամ առաջինն ինքնաբերաբար լավն է, իսկ երկրորդն ու երրորդը` վատը: Դա այդպես չէ: Մենք ունենք ակտիվ, ոչ անտարբեր ու պատրաստված հազարավոր երիտասարդներ, որոնք իրենց տեսակետներն ու համոզմունքները փորձում են առաջ մղել ինչպես քաղաքական կուսակցություններում, այնպես էլ քաղաքացիական շարժումներում ու հասարակական կազմակերպություններում ներգրավմամբ: Բացի այդ` կայացվող որոշումների վրա ազդեցություն ունենալը մեկ խնդիր է, դրա հեղինակը, մասնակիցն ու քաղաքական պատասխանատվություն ստանձնելը` մեկ ուրիշ:

- Կարծիք կա, որ նախագահն ամենամեծ լիազորություններն ունի երկրում, բայց նաև ամենամեծ սահմանափակումները` որպես երկրի ղեկավար ու մարդ: Որքան մեծ է պատասխանատվությունը, այնքան քիչ է ազատությունը: Ինչի՞ եք կարոտում այն ժամանակներից, երբ չկային սահմանափակումներ, կամ ի՞նչ կանեիք, որ չեք անում հիմա:

Ամեն մարդ ինքն է ընտրում կյանքի իր ճանապարհը: Ինձ ոչ մեկը չի պարտադրել, չէ՞, ընտրելու կյանքի այն ուղին, որով ես ընթանում եմ: Նույն կերպ մտածել խորհուրդ եմ տալիս բոլոր այն մարդկանց, որոնք հաճախ են իրենք իրենց նախատում` կյանքի այս կամ այն փուլում կայացրած որոշման պատասխանատվությունը հետին թվով վերագրելով ինչ-ինչ հանգամանքների ու իրենցից դուրս գտնվող պատճառների: Հանրապետության նախագահի կարգավիճակը, իհարկե, բացառիկ է, իսկ լիազորություններն ու պատասխանատվությունն էլ մշտապես քայլում են կողք կողքի, նույն մեդալի երկու երեսներն են: Եթե դու ունես ամենամեծ լիազորությունները, ապա քոնն է նաև ամենամեծ պատասխանատվությունը: Այդպես է ընտանիքում, այդպես է ձեռնարկությունում, այդպես է նաև պետական կյանքում:

- Դուք ունեք մանկության ընկերներ: Լինո՞ւմ է, որ համադասարանցիներով կամ համակուրսեցիներիով հավաքվեք: Ձեզ այդպիսի հրավերներ ուղարկո՞ւմ են, թե՞ անիմաստ են համարում` հաշվի առնելով Ձեր զբաղվածությունը:

- Իհարկե, միշտ: Տարբեր առիթներով հանդիպում ենք, այդ թվում` ամանորին: Ինչպե՞ս կարող եմ չկարոտել դպրոցական կամ երիտասարդական տարիներին, համազգային շարժման տարիներին: Կարոտում եմ, շատ եմ կարոտում, ինչպես յուրաքանչյուր մարդ: Կարոտս էլ առնում եմ, երբ հավաքվում ենք դպրոցական, ուսանողական կամ շարժման տարիների ընկերներով ու սեղանի շուրջը անկաշկանդ զրուցում` հիշելով անցածգնացածը: Մեզանում, հատկապես իմ կամ ինձանից ավագ սերնդի մեր հայրենակիցների շրջանում, շատ տարածված է ներկայի ու անցյալի համեմատությունը: Ու ինձ թվում է, որ շատ հաճախ ինքներս էլ չենք գիտակցում, որ անցյալի հանդեպ կարոտաբաղձությունն իրականում մեր անցած-գնացած օրերի, մանկության ու երիտասարդ տարիքի հանդեպ կարոտի ենթագիտակցական զգացումն է:

- Նույնիսկ Ձեր ընդդիմադիրներն են ասում, որ Դուք հավատարիմ եք Ձեր պայմանավորվածությունները և ջենթլմենական համաձայնությունները պահելուն: Կա՞ արդյոք պայմանավորվածություն, որի համար զղջում եք:

- Չեմ կարծում, որ դրանք արտասովոր որակներ են: Անհնար է զբաղվել քաղաքականությամբ` առանց գործընկերներիդ հետ համաձայնության, պայմանավորվածության հանգելու պատրաստակամության ու դրանք անվերապահորեն հարգելու պատասխանատվության: Այլ կերպ ինչպե՞ս եք պատկերացնում քաղաքականությունը: Քաղաքականությունից էլ դուրս. ինչպե՞ս է մարդը վերաբերվում նրան, ով չի հարգում իր պայմանավորվածությունները:

- Իսկ վտանգավոր չէ՞ քաղաքականության մեջ այդքան ջենթլմեն լինելը:

- Գունազարդում եք (ժպտում է)… Եթե հանրապետության նախագահն ես, ուրեմն, խոշոր հաշվով, պատասխանատու ես նաև քաղաքական գործընկերներիդ վարքագծի համար: Ինչքանո՞վ է բարոյական դիմացինից ակնկալել մի վարքագիծ, երբ դրա առաջին դրսևորողը դու չես:

- Ո՞րն է ամենամեծ ու սխալ կարծրատիպը Ձեր մասին և Ձեր կարծիքով վերջին արդարացի քննադատությունը:

- Որպես հանրապետության նախագահ` հաստատ այն, որ շատ շատերին թվում է, թե երկրում գոյություն ունեցող մեծ ու փոքր խնդիրների միանգամից, գրչի մի հարվածով լուծումը հնարավոր է, եթե նախագահը այդպես ցանկանա: Ցավո~ք, դա այդպես չէ: Իսկ որպես մարդ` երևի այն, որ ես զուրկ եմ էմոցիաներից… Իհարկե, դա նույնպես այդպես չէ. իրականում գուցե պարզապես զուսպ եմ: Արդարացի քննադատությո՞ւն: Արդյո՞ք ես պետք է որոշեմ, թե որ քննադատությունն է արդարացի, որը` ոչ: Որևէ իշխանություն որևէ պարագայում պետք է քննադատվի: Սա քաղաքագիտական նորմ է: Լավ է հարյուր քննադատություն հնչի, քան մեկը` տեղինը, չհնչի:

- Ձեր կարծիքով` ինչպիսի՞ Հայաստանում կապրեն Ձեր թոռները:

Վստահաբար` ավելի բարեկեցիկ ու ավելի ապահով Հայաստանում: Այն Հայաստանում, որը մենք երազում ենք, ու որին մենք հավատում ենք այսօր ու կհավատանք վաղը:
 

← Վերադառնալ